Η κυβέρνηση πιέζεται να προχωρήσει ταχύτερα την αξιοποίηση του λιμένα Ελευσίνας, αλλά σειρά εμποδίων αναστέλλει τη διαδικασία. Αρχικά προγραμματιζόταν η δημοσίευση πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος στο α’ τρίμηνο του 2026, ακολούθως μεταφέρθηκε για τον Απρίλιο και τώρα για τον Μάιο, με την παρατήρηση ότι θα φανεί αν θα επιτευχθεί τελικά αυτός ο οριστικός στόχος.
Την ωρίμανση της διαδικασίας έχει αναλάβει το Υπερταμείο, το οποίο πρόσφατα προσέλαβε εξειδικευμένη εταιρεία για τη μελέτη της λιμενολεκάνης και του διαύλου προσέγγισης πλοίων προς τον λιμένα Ελευσίνας. Τα ευρήματα της εν λόγω εταιρείας είναι δυσοίωνα, καθώς τόσο η λιμενολεκάνη όσο και ο διάδρομος ελλιμενισμού των πλοίων παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαμηλό βάθος. Επιπλέον, επιβαρύνονται από ναυάγια πλοίων τα οποία δεν έχουν αποσυρθεί.
Εμπόδιο τα «πλοία πτώματα»
Σύμφωνα με παράγοντες της λιμενικής αγοράς, περίπου 30 σκάφη κάθε τύπου βρίσκονται στον πυθμένα του διαύλου προς τον λιμένα, αλλά και στα γύρω του σημεία. Ο καθαρισμός των «πλοίων-πτωμάτων» κρίνεται απολύτως αναγκαίος προκειμένου να στηριχθεί μια ισχυρή εμπορευματική κίνηση μέσω του συγκεκριμένου λιμένα. Εδώ αρχίζουν τα δυσχερή σημεία.
Αξιοποιώντας καλά ενημερωμένες πηγές, γίνεται γνωστό ότι ο καθαρισμός των «πλοίων-πτωμάτων» από τον νέο διαχειριστή του λιμένα πιθανώς να μη προσελκύσει επιχειρηματικό ενδιαφέρον. Επιπλέον, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι το κόστος έργου καθαρισμού των πλοίων, το οποίο θα καταστήσει το λιμάνι λειτουργικό, μπορεί να υπερβεί το κόστος ανάπτυξης του ίδιου λιμένα.
«Δεν υπάρχει περίπτωση να υπάρξει επιχειρηματικό ενδιαφέρον, εφόσον το έργο καθαρισμού και βύθισης του λιμένα ανατεθεί σε επενδυτή», ομολόγησε καλά ενημερωμένη πηγή. Ειδικότερα, ο καθαρισμός της λιμενολεκάνης της Ελευσίνας μπορεί να ξεπεράσει τα 200 εκατομμύρια ευρώ, υπερβαίνοντας ακόμη και το κόστος κατασκευής ενός μεγάλου και σύγχρονου εμπορευματικού προβλήτα στην περιοχή.
Σε αδιέξοδο οδηγούν οι αναπόφευκτες καθυστερήσεις
Οι αβεβαιότητες αυτές καθιστούν αναπόφευκτες τις καθυστερήσεις στην αξιοποίηση του λιμένα. Στο Υπερταμείο έχουν προσληφθεί σύμβουλοι για να συνδράμουν στην κατάρτιση και την υλοποίηση μιας διαγωνιστικής διαδικασίας ανάθεσης της υποπαραχώρησης του λιμένα.
Ωστόσο, αυτή η μεταμόρφωση ενδέχεται να διαρκέσει ακόμη και μια δεκαετία, προκαλώντας σημαντικές καθυστερήσεις στον κάθετο εμπορευματικό άξονα που επιδιώκουν να αναπτύξουν οι Αμερικανοί στην Ευρώπη, με αφετηρία τη χώρα μας και το λιμάνι της Ελευσίνας.
Ανεξαρτήτως των ναυαγίων που βρίσκονται στον βυθό του λιμένα Ελευσίνας, παράγοντες της λιμενικής αγοράς επισημαίνουν ότι, σε αντίθεση με τον Πειραιά, το συγκεκριμένο λιμάνι δεν έχει τη δυνατότητα να εξυπηρετήσει κίνηση πολύ μεγάλων πλοίων. Συγκεκριμένα, η μορφολογία του λιμένα δεν επιτρέπει προσέγγιση πλοίων με τεράστιες διαστάσεις, όπως π.χ. τα mother-vessels containerships, δηλαδή πλοία μεταφοράς μέχρι 20.000 εμπορευματοκιβωτίων.
Στην Ελευσίνα οι προσεγγίσεις θα περιοριστούν σε μικρότερα πλοία τύπου feeder-vessels containerships, που μπορούν να μεταφέρουν μέχρι περίπου 3.000 εμπορευματοκιβώτια. Σε αυτήν την κατεύθυνση συμβάλλει κυρίως η λιμενολεκάνη των δύο λιμένων. Στον Πειραιά τα βάθη κυμαίνονται από 12 έως 18 μέτρα, ενώ στην Ελευσίνα από 6 έως 12 μέτρα.
Χάθηκε η μεγάλη ευκαιρία καθαρισμού του λιμένα της Ελευσίνας
Πρακτικά, τα βάθη στην Ελευσίνα είναι ακόμη μικρότερα όταν ληφθούν υπόψη τα πλοία-πτώματα που κρύβει ο βυθός, αντίθετα με τον Πειραιά, όπου η λιμενολεκάνη περιλαμβάνει πλοία-πτώματα αλλά δεν εμποδίζεται ο ασφαλής ελλιμενισμός των πλοίων.
Η μεγάλη ευκαιρία για τον καθαρισμό του λιμένα της Ελευσίνας χάθηκε πρόσφατα, δεδομένου ότι το έργο ανέλκυσης των πλοίων-πτώσεων είχε προταθεί από τον πρώην υπουργό Περιβάλλοντος, Θόδωρο Σκυλακάκη, να ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, χωρίς ωστόσο να πραγματοποιηθεί. Τώρα, με πόρους του Πράσινου Ταμείου, επιχειρείται η ανάσυρση ναυαγίων, αλλά με μεγάλη καθυστέρηση…