Είναι άξιο απορίας, να διανύουμε ήδη τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού με την αντιπυρική περίοδο να έχει ήδη ξεκινήσει και να μιλάμε ακόμα για ακαθάριστα οικόπεδα.
Κι ενώ επίσημα η προθεσμία για τον καθαρισμό των οικοπέδων λήγει σε 14 ημέρες όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες που προβάλει η ηλεκτρονική εφημερίδα ΑΤΤΙΚΗ από την περιοχή της Νέας Ζωής του δήμου Μάνδρας Ειδυλλίας οι ιδιοκτήτες δεν έχουν συμμορφωθεί, δεν καθάρισαν τα οικόπεδά τους ως όφειλαν, τα οποία αποτελούν κυριολεκτικά εμπρηστική βόμβα, εν μέσω της ζέστης και της ξηρασίας που ξεκινά.
Πυριτιδαποθήκες στην πόλη της Μάνδρας
Με ύψος από 50 εκατοστά έως και 2 μέτρα, πάνω σε στεγνό από τις ήδη υψηλές θερμοκρασίες έδαφος αυτά τα ξερόχορτα μπορεί να γίνουν αιτία πύρινου ολέθρου.
Στο δήμο Μάνδρας Ειδυλλίας και στις δημοτικές ενότητες του παρατηρείται ότι ακόμα και σήμερα στο ξεκίνημα του Ιούνη, παραμένουν δεκάδες ακαθάριστα οικόπεδα, όπως αυτά εδώ που βλέπουμε.
Οι ιδιοκτήτες δεν έρχονται να τα καθαρίσουν ενώ σύμφωνα με τον νόμο προβλέπεται η επιβολή προστίμων.
«Κάθε φορά που φυσάει ο αέρας φοβόμαστε πάρα πολύ», τονίζει στην εφημερίδα ΑΤΤΙΚΗ, κάτοικος της Νέας Ζωής Μάνδρας.
«Τα οικόπεδα δεν καθαρίζονται, είναι λίγοι οι ιδιοκτήτες που έρχονται και καθαρίζουν τα οικόπεδα τους. Ζούμε με το φόβο της φωτιάς χρόνια. Σίγουρα η αδιαφορία τους είναι πρόβλημα και για μας», καταγγέλλει στην εφημερίδα ΑΤΤΙΚΗ άλλη κάτοικος της περιοχής.
Το κέντρο της πυροσβεστικής μετά τη λήξει της προθεσμίας για τους καθαρισμούς των οικοπέδων όπως κάθε χρόνο πρόκειται να κατακλυστεί από ανώνυμες και επώνυμες καταγγελίες πολιτών για τα ακαθάριστα οικόπεδα.
Οι αρμόδιοι δήμοι ενημερώνονται από την Πυροσβεστική προκειμένου να επιβάλουν πρόστιμα αλλά και να προχωρήσουν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό των οικοπέδων, όπου απαιτείται.
Αν κάποιος δεν καθαρίσει το οικόπεδο, τότε του επιβάλλεται πρόστιμο από τον δήμο ή την πυροσβεστική υπηρεσία, ύψους 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο με ελάχιστο όριο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ.
Εάν ο δήμος προχωρήσει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, οι ιδιοκτήτες επιβαρύνονται επιπλέον με τα έξοδα της δαπάνης.
Καθαρισμός οικοπέδων: Τι προβλέπει η νέα ΚΥΑ ΥΠ/1157/2026
Υποχρεώσεις πολιτών και ρόλος των Δήμων για τον καθαρισμό οικοπέδων ενόψει της αντιπυρικής περιόδου
Σε ισχύ τίθεται η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση ΥΠ/1157/2026 για τον καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων, με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης πυρκαγιών αλλά και την προστασία των πολιτών και των υποδομών.
Η απόφαση καθορίζει με σαφήνεια τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών, οι οποίοι οφείλουν να προχωρούν στον καθαρισμό των οικοπέδων τους από ξερά χόρτα, εύφλεκτα υλικά και απορρίμματα, ιδίως ενόψει της αντιπυρικής περιόδου. Ενδεικτικά, οι εργασίες καθαρισμού περιλαμβάνουν την απομάκρυνση ξερής βλάστησης, την αποψίλωση και τη διατήρηση των χώρων σε κατάσταση που δεν ευνοεί την εκδήλωση ή την εξάπλωση πυρκαγιάς.
Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες
Η ΚΥΑ προβλέπει ότι οι ιδιοκτήτες οφείλουν να διατηρούν τους χώρους τους καθαρούς καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ενώ οι Δήμοι αναλαμβάνουν τον έλεγχο της εφαρμογής των μέτρων.
Κατά συνέπεια, οι πολίτες οφείλουν να προχωρήσουν εγκαίρως σε:
- Απομάκρυνση ξερών χόρτων και κλαδιών
- Καθαρισμό από σκουπίδια και εύφλεκτα υλικά
- Κλάδεμα δέντρων και θάμνων, όπου είναι απαραίτητο
- Αραίωση της βλάστησης για την αποφυγή εξάπλωσης φωτιάς
- Διατήρηση του οικοπέδου σε καθαρή κατάσταση καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου
Σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, υπάρχει η πρόβλεψη διοικητικών προστίμων, ενώ οι Δήμοι έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, καταλογίζοντας το σχετικό κόστος στους ιδιοκτήτες.
Υποβολή Υπεύθυνης Δήλωσης
Μετά τον καθαρισμό, οι υπόχρεοι πρέπει να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση καθαρισμού στο Εθνικό Μητρώο, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (https://akatharista.apps.gov.gr με κωδικούς TaxisNet) έως τη 15η Ιουνίου κάθε έτους.
Εξαίρεση από την υποχρέωση αποτελούν (άρθρο 3 παρ. 5):
Ανέκαθεν γεωργικώς καλλιεργούμενες εκτάσεις, αγρανάπαυση και βοσκήσιμες γαίες.
Διαμορφωμένοι/συντηρημένοι κήποι και φυτεμένες επιφάνειες.
Χώροι που λόγω μορφολογίας/φυσικών εμποδίων είναι απρόσιτοι για καθαρισμό με συνήθη μέσα.
Ορισμένες δημόσιες κτήσεις που τελούν υπό καθεστώς ειδικής προστασίας βάσει περιβαλλοντικής/δασικής νομοθεσίας ή όπου ο καθαρισμός αντιβαίνει στον κοινόχρηστο/προστατευόμενο χαρακτήρα τους.
Κυρώσεις & επιβολή προστίμου
Στην εν λόγω ΚΥΑ υπάρχει ρητή πρόβλεψη για διοικητικά πρόστιμα σε περίπτωση μη εκπλήρωσης/πλημμελούς εκπλήρωσης της υποχρέωσης καθαρισμού ή μη υποβολής/υποβολής ψευδούς δήλωσης:
1 ευρώ/τ.μ. (ελάχιστο 200€, μέγιστο 2.000€)
500€ για μη καθαρισμό και μη υποβολή δήλωσης
100€ για καθαρισμό χωρίς υποβολή δήλωσης
5.000€ χρηματική ποινή και φυλάκιση (τουλάχιστον 6 μήνες) για ψευδή δήλωση
Επιπλέον, η δαπάνη του αυτεπάγγελτου καθαρισμού βαρύνει τον υπόχρεο, ενώ η συμμόρφωση εντός της προθεσμίας ένστασης συνεπάγεται 50% μείωση του προστίμου του άρθρου 8 παρ. 1.
Ενίσχυση της πρόληψης
Ο καθαρισμός των οικοπέδων αποτελεί πράγματι βασικό μέτρο πρόληψης πυρκαγιών, ιδιαίτερα σε περιοχές κοντά σε οικισμούς ή δασικές εκτάσεις.
Η νέα ρύθμιση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών για την πρόληψη φυσικών καταστροφών και την ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των πολιτών και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, και λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη ότι η έγκαιρη συμμόρφωση με τις προβλέψεις της ΚΥΑ αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη μείωση του κινδύνου πυρκαγιών, ειδικά σε περιοχές με αυξημένη επικινδυνότητα.