Ένα νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και τους ενεργειακούς συμψηφισμούς, με ειδικές προβλέψεις για τους δήμους και τις Περιφέρειες έρχεται να θεσπίσει η υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/102876/1958, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ που φέρει την υπογραφή του Υπουργού Σταύρου Παπασταύρου και του υφυπουργού Νίκου Τσάφου και αντικαθιστά την αντίστοιχη υπουργική απόφαση του 2024.
Η απόφαση ρυθμίζει ειδικά για Δήμους και Περιφέρειες την εφαρμογή ταυτοχρονισμένου και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού και προβλέπει ότι, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, η χρηματική αξία του συνόλου της πλεονάζουσας ενέργειας των σταθμών πιστώνεται στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης που συμμετέχει στον συμψηφισμό.
Ποιες καταναλώσεις μπορούν να συμψηφίζουν οι ΟΤΑ
Ιδιαίτερα ευρύ είναι το πεδίο των καταναλώσεων που μπορούν να εντάξουν Δήμοι και Περιφέρειες στον εικονικό συμψηφισμό. Η απόφαση αναφέρει ρητά εγκαταστάσεις κοινωφελών επιχειρήσεων και ΔΕΥΑ, δημοτικούς παιδικούς, βρεφικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, κέντρα υγείας και νοσοκομεία, δημοτικά και δημόσια αθλητικά κέντρα, εγκαταστάσεις και δίκτυα οδοφωτισμού, καθώς και εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης.
Παράλληλα, αφήνει ανοικτό το πεδίο και για «κάθε άλλο κτίριο, υποδομή ή εγκατάσταση» που είτε ανήκει είτε εξυπηρετεί ανάγκες του ΟΤΑ.
Κρίσιμη πρόβλεψη είναι ότι η παροχή του σταθμού παραγωγής και οι παροχές κατανάλωσης που συμψηφίζονται δεν απαιτείται να βρίσκονται στο όνομα του ίδιου νομικού προσώπου. Απαραίτητη προϋπόθεση, ωστόσο, είναι ο σταθμός και οι εγκαταστάσεις κατανάλωσης να βρίσκονται στο ίδιο ηλεκτρικό σύστημα: στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα ή, για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά, στο αντίστοιχο ηλεκτρικό σύστημα.
Πώς πιστώνεται η πλεονάζουσα ενέργεια
Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς των ΟΤΑ το άρθρο 5δ θεσπίζει ειδικό τρόπο εκκαθάρισης. Στον ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό η εκκαθάριση γίνεται σε μηνιαία βάση και στον λογαριασμό εμφανίζονται χωριστά η πλεονάζουσα ενέργεια και η χρηματική αξία της, η οποία πιστώνεται ως έκπτωση στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής. Παράλληλα, η απορροφηθείσα ενέργεια χρεώνεται με βάση το ισχύον τιμολόγιο του προμηθευτή.
Αν πρόκειται για εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό με περισσότερες παροχές, η εγχυθείσα ενέργεια κατανέμεται στις επιμέρους παροχές βάσει ποσοστών επιμερισμού. Ο προμηθευτής εκδίδει εκκαθαριστικούς λογαριασμούς για τις συμψηφιζόμενες παροχές και η αξία της πλεονάζουσας ενέργειας εμφανίζεται ως πίστωση.
Η απόφαση δίνει, πάντως, στον αυτοκαταναλωτή τη δυνατότητα, με δήλωσή του στον αρμόδιο Διαχειριστή, να επιλέξει να μην αποζημιώνεται για την πλεονάζουσα ενέργεια.
Ρόλος των Δήμων και για ευάλωτα νοικοκυριά
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για πολίτες που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας και νοικοκυριά που πλήττονται από ενεργειακή ένδεια. Το δικαίωμα ένταξής τους μπορεί να ασκείται και μέσω εγκατάστασης σταθμών ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ από Δήμο ή Περιφέρεια, εφόσον οι ωφελούμενοι ανήκουν στον οικείο Δήμο ή την οικεία Περιφέρεια και πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια, τα οποία ελέγχονται από τον οικείο ΟΤΑ.
Διαφορετικοί προμηθευτές και επίπεδα τάσης
Το νέο πλαίσιο επιτρέπει, στον εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, η παροχή του σταθμού παραγωγής και οι επιμέρους παροχές κατανάλωσης να εκπροσωπούνται από διαφορετικούς προμηθευτές, με τις αντίστοιχες συμβάσεις και διαδικασίες επιμερισμού.
Επιτρέπεται επίσης ο εικονικός ενεργειακός και ο εικονικός ταυτοχρονισμένος συμψηφισμός μεταξύ σταθμών και καταναλώσεων που βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα τάσης – Χαμηλή, Μέση ή Υψηλή Τάση – με εφαρμογή των προβλεπόμενων συντελεστών αναγωγής.
Για τον ταυτοχρονισμένο και τον εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό απαιτείται σύστημα τηλεμέτρησης, ώστε να καταγράφονται η παραγωγή, η έγχυση και η κατανάλωση.
Ειδική πρόβλεψη για τους διαγωνισμούς των ΟΤΑ
Σημαντική για την υλοποίηση δημοτικών έργων είναι και η ειδική ρύθμιση για φωτοβολταϊκούς σταθμούς ΟΤΑ, επιχειρήσεών τους ή ενεργειακών κοινοτήτων στις οποίες συμμετέχουν ΟΤΑ, όταν απαιτείται διαγωνιστική διαδικασία βάσει του ν. 4412/2016.
Στις περιπτώσεις ενεργειακού ή εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού, το διάστημα από τη δημοσίευση της προκήρυξης έως την απόφαση κατακύρωσης, προσαυξημένο κατά 12 μήνες, δεν προσμετράται στη διάρκεια ισχύος της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης, υπό τις προϋποθέσεις ενημέρωσης του Διαχειριστή που θέτει η απόφαση.
Τέλος, προβλέπεται δυνατότητα μετάβασης ήδη υποβληθεισών αιτήσεων ενεργειακού ή εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού σε ταυτοχρονισμένο ή εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, με την προσκόμιση των απαιτούμενων συμπληρωματικών δικαιολογητικών.