Η είδηση της απώλειας μιας 17χρονης κοπέλας στον Ισθμό της Κορίνθου δεν είναι απλώς άλλη μια καταγραφή στο αστυνομικό δελτίο. Είναι μια «ρωγμή» στη συλλογική μας συνείδηση που μας αναγκάζει να κοιτάξουμε κατάματα μια σκληρή πραγματικότητα: την ψυχική υγεία των εφήβων μας. Όταν το νήμα της ζωής ενός νέου ανθρώπου κόβεται με τόσο βίαιο και απόλυτο τρόπο, η κοινωνία οφείλει να σταματήσει να ψάχνει για «φταίχτες» και να αρχίσει να ψάχνει για απαντήσεις.
Με αφορμή αυτή την τραγωδία, η Δρ. Λίζα Βάρβογλη, γνωστή για την εις βάθος ανάλυση της παιδικής και εφηβικής ψυχολογίας, ανοίγει έναν φάκελο που συχνά προτιμάμε να κρατάμε κλειστό: τον «αόρατο πόνο». Εκείνον που δεν κραυγάζει, δεν σπάει πράγματα, αλλά σιγοτρώει την ψυχή πίσω από ένα προσωρινό χαμόγελο ή μια φαινομενική απόσυρση.
Το χαμόγελο ως προσωπείο και η παγίδα της «φυσιολογικής» εφηβείας
Ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία που επισημαίνει η Δρ. Βάρβογλη είναι η υποτίμηση του πόνου. Στην κοινωνία μας, έχουμε συνηθίσει να ταυτίζουμε την εφηβεία με τις «ορμόνες», τα «νεύρα» και την «αντιδραστικότητα». Αυτή η τυποποίηση λειτουργεί ως ένα πέπλο που καλύπτει την πραγματική απόγνωση. Πολλοί έφηβοι βιώνουν αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν «χαμογελαστή κατάθλιψη». Πρόκειται για περιπτώσεις όπου το παιδί συνεχίζει να πηγαίνει σχολείο, να βγαίνει με φίλους και να είναι «λειτουργικό», ενώ μέσα του βιώνει έναν ολοκληρωτικό εκμηδενισμό.
Ο πόνος στην εφηβεία δεν είναι πάντα ένα δάκρυ που κυλάει. Μπορεί να είναι μια ξαφνική ευερεθιστότητα για ασήμαντα πράγματα, μια σταδιακή απόσυρση από δραστηριότητες που κάποτε έδιναν χαρά ή μια σιωπή που ερμηνεύεται λανθασμένα ως «ησυχία». Το χαμόγελο της 17χρονης, πριν το μοιραίο βήμα στον Ισθμό, μπορεί να ήταν η τελευταία της προσπάθεια να μην «ενοχλήσει» κανέναν με το βάρος που κουβαλούσε.
Προειδοποιητικά σημάδια: Οι ψίθυροι πριν την κραυγή
Δεν είναι αλήθεια ότι αυτά τα γεγονότα συμβαίνουν «από το πουθενά». Η Δρ. Βάρβογλη επιμένει ότι υπάρχουν σημάδια, αρκεί να έχουμε εκπαιδευμένο μάτι και αυτί για να τα εντοπίσουμε. Τα προειδοποιητικά σημάδια στην εφηβεία είναι συχνά μικρές, ανεπαίσθητες αλλαγές στη συμπεριφορά. Μια φράση όπως «δεν έχει νόημα πια» ή «θα ήθελα απλώς να κοιμηθώ και να μην ξυπνήσω», συχνά εκλαμβάνεται από τους ενήλικες ως δραματοποίηση της στιγμής. Όμως, στην εφηβική ψυχή, αυτές οι κουβέντες είναι συχνά δοκιμαστικές βολές για να δουν αν κάποιος θα τις πάρει στα σοβαρά.
Η αύξηση του αυτοτραυματισμού και του αυτοκτονικού ιδεασμού στους νέους τα τελευταία χρόνια είναι ένα καμπανάκι που κρούει εκκωφαντικά. Ο αυτοτραυματισμός δεν είναι πάντα μια προσπάθεια αυτοκτονίας· είναι συχνά ένας τρόπος να μετατραπεί ο αβάσταχτος ψυχικός πόνος σε σωματικό, κάτι που ο έφηβος νιώθει ότι μπορεί να «ελέγξει». Όταν όμως ο ιδεασμός γίνεται σχέδιο, ο χρόνος αρχίζει να μετρά αντίστροφα.
Η αυτοκτονία δεν είναι επιθυμία για θάνατο αλλά ανάγκη για παύση
Εδώ βρίσκεται η πιο βαθιά παρεξήγηση γύρω από το θέμα. Όπως εξηγεί η Δρ. Βάρβογλη, ο έφηβος που σκέφτεται να δώσει τέλος στη ζωή του, σπάνια θέλει πραγματικά να πεθάνει. Αυτό που θέλει απεγνωσμένα είναι να σταματήσει ο πόνος. Ο θάνατος φαντάζει ως το μοναδικό «κουμπί παύσης» σε μια πραγματικότητα που έχει γίνει αβίωτη.
Η 17χρονη στον Ισθμό δεν αναζητούσε το κενό, αλλά την ανακούφιση από κάτι που την έπνιγε. Η αυτοκτονία είναι η έσχατη κραυγή ενός ανθρώπου που νιώθει ότι έχει εξαντλήσει κάθε άλλο μέσο επικοινωνίας. Είναι το αποτέλεσμα μιας εσωτερικής απομόνωσης, όπου ο έφηβος πιστεύει ότι κανένας ενήλικας δεν μπορεί να αντέξει το μέγεθος της απόγνωσής του ή, ακόμα χειρότερα, ότι θα τον κρίνει και θα τον υποτιμήσει.
Ο ρόλος των γονέων: Η παρουσία που σώζει ζωές
Τι μπορεί να κάνει ένας γονιός μπροστά σε αυτό το αόρατο θηρίο; Η απάντηση της Δρ. Βάρβογλη είναι απλή αλλά ταυτόχρονα εξαιρετικά δύσκολη στην πράξη: Να είναι παρών χωρίς κριτική. Οι έφηβοι δεν χρειάζονται κηρύγματα, ούτε συμβουλές του τύπου «κι εμείς περάσαμε δύσκολα και αντέξαμε». Χρειάζονται έναν ενήλικα που θα καθίσει δίπλα τους στο σκοτάδι και δεν θα προσπαθήσει αμέσως να ανάψει το φως με το ζόρι.
Η ενεργητική παρατήρηση είναι το κλειδί. Οι γονείς καλούνται να ρωτούν, όχι ανακριτικά, αλλά με γνήσιο ενδιαφέρον. «Σε βλέπω διαφορετικό τελευταία, θέλεις να μου πεις τι συμβαίνει;». Και όταν ο έφηβος μιλήσει, ο γονιός πρέπει να έχει τη δύναμη να ακούσει ακόμα και τα πιο τρομακτικά πράγματα —όπως τις σκέψεις για θάνατο— χωρίς να πανικοβληθεί ή να θυμώσει. Η αποδοχή του πόνου του παιδιού ως κάτι υπαρκτό και σοβαρό είναι η πρώτη γέφυρα σωτηρίας.
Διαβάστε επίσης: Συγκλονίζει ο θάνατος της 17χρονης από το Ψυχικό – Το σημείωμα που άφησε στο σπίτι της
Η τραγωδία στον Ισθμό πρέπει να γίνει η αφορμή για μια διαρκή συζήτηση στα σχολεία, στις οικογένειες και στην πολιτεία. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε την ψυχική υγεία των νέων ως ένα θέμα «ταμπού» ή ως κάτι που αφορά μόνο τους «ευαίσθητους». Η εφηβεία του 2026 είναι γεμάτη προκλήσεις, από την ψηφιακή απομόνωση μέχρι την τεράστια πίεση για επιτυχία σε έναν αβέβαιο κόσμο.
Το μήνυμα είναι σαφές: Ακούστε τη σιωπή τους. Πριν η σιωπή γίνει πτώση, πριν η απόσυρση γίνει οριστική φυγή. Οι έφηβοι χρειάζονται ενήλικες που να μπορούν να «αντέξουν» τον πόνο τους, ώστε να μην αναγκάζονται να τον κουβαλούν μόνοι τους μέχρι την άκρη του γκρεμού.
Αναλυτικά, η ανάρτησή της
Μια 17χρονη ψυχή που είπε ένα βουβό, τελικό αντίο
Ο αόρατος πόνος των εφήβων που δεν προλάβαμε να ακούσουμε
Δεν είναι απλώς «μια είδηση». Είναι μια 17χρονη ψυχή.
Ένα παιδί που μπήκε σε ένα λεωφορείο, μόνο του,
κουβαλώντας κάτι τόσο βαρύ… που δεν μπόρεσε να το αντέξει άλλο.
Και κάπου στη διαδρομή, χωρίς φωνές, χωρίς θόρυβο,
πήρε μια απόφαση που δεν έχει επιστροφή.
Κι εμείς μένουμε πίσω, να αναρωτιόμαστε:
Πώς γίνεται να μην το είδαμε;
Πώς γίνεται να μην το νιώσαμε;
Πώς γίνεται να μην μίλησε;
Ο πόνος των εφήβων δεν είναι πάντα φανερός
Οι έφηβοι δεν πονάνε πάντα όπως νομίζουμε.
Δεν κλαίνε πάντα μπροστά μας.
Δεν ζητούν πάντα βοήθεια.
Πολλές φορές:
γελάνε ενώ μέσα τους καταρρέουν
ανεβάζουν φωτογραφίες ενώ νιώθουν αόρατοι
λένε «είμαι καλά» ενώ δεν αντέχουν άλλο
Έχουν:
σφίξιμο στο στήθος που δεν φεύγει
σκέψεις που τρέχουν χωρίς φρένο
αίσθηση ότι “δεν ανήκω πουθενά”
αίσθηση ότι “είμαι βάρος” και
“κανείς δεν θα με καταλάβει”
Και το πιο επικίνδυνο απ’ όλα;
Ότι αρχίζουν να το πιστεύουν.
Ο πόνος τους είναι σιωπηλός, εσωτερικός, αόρατος.
Και ίσως αυτό είναι το πιο τρομακτικό.
Οι έφηβοι δεν είναι «δραματικοί» — είναι απελπισμένοι
Έχουμε μάθει να υποτιμάμε τον εφηβικό πόνο.
«Θα του περάσει»
«Είναι φάση»
«Όλοι περάσαμε δύσκολα»
Αλλά για ένα παιδί 15, 16, 17 χρονών…
αυτό που βιώνει δεν είναι μικρό.
Είναι:
η απόρριψη που μοιάζει με τέλος του κόσμου
η μοναξιά που πνίγει
η σύγκριση που διαλύει την αυτοεκτίμηση
η πίεση να είναι «αρκετός» σε έναν κόσμο που ζητά τα πάντα
Και όταν όλα αυτά συσσωρεύονται…
ο πόνος γίνεται ανυπόφορος.
Ζούμε σε μια εποχή που τα παιδιά πονάνε περισσότερο απ’ όσο δείχνουν
Τα στοιχεία δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι κραυγές.
Σεπτέμβριος 2025 – Eurostat:
1 στους 6 θανάτους νέων σχετίζεται με αυτοκτονία (2022)
Στην Ελλάδα:
Η αυτοκτονία είναι πλέον η τρίτη αιτία θανάτου για ηλικίες 15–29
Και η δεύτερη αιτία για εφήβους 15–19 στην Ευρώπη
Σύμφωνα με το Το Χαμόγελο του Παιδιού:
Οι περιπτώσεις αυτοτραυματισμού και αυτοκτονικού ιδεασμού αυξήθηκαν κατά 31,6% (2021–2025)
Το 2025 καταγράφηκαν 764 περιστατικά — σχεδόν 2 την ημέρα
Και κάτι που πρέπει να μας ταρακουνήσει:
Τα κορίτσια ηλικίας 13–15 εμφανίζουν σημαντική αύξηση σε αυτοτραυματικές συμπεριφορές
Και ίσως το πιο ανησυχητικό:
Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι τα πραγματικά νούμερα είναι μεγαλύτερα.
Γιατί ο πόνος αυτός… συχνά κρύβεται.
“Μα είχε τα πάντα…”
Αυτή είναι η φράση που λέγεται πιο συχνά μετά.
Αλλά η αλήθεια είναι σκληρή:
Ο πόνος δεν φαίνεται από έξω
Δεν έχει πάντα “λογική εξήγηση”
Και δεν μετριέται με το τι έχεις — αλλά με το τι νιώθεις
Ένα παιδί μπορεί να έχει οικογένεια, φίλους, ευκαιρίες…
και παρ’ όλα αυτά να νιώθει άδειο.
Τι δεν βλέπουμε
Πολλές φορές ψάχνουμε «σημάδια» μεγάλα, ξεκάθαρα.
Αλλά ο εφηβικός πόνος κρύβεται σε μικρές αλλαγές:
απομόνωση
απότομη σιωπή
ευερεθιστότητα ή θυμός
απώλεια ενδιαφέροντος
φράσεις όπως «δεν έχει νόημα τίποτα» ή «σύντομα θα πάψω να σας είμαι βάρος»
Και εμείς…
είτε δεν τα βλέπουμε,
είτε δεν θέλουμε να τα δούμε.
Τα παιδιά δεν θέλουν να πεθάνουν
Θέλουν να σταματήσει ο πόνος
Αυτό είναι κάτι που ξεχνάμε.
Η αυτοκτονία δεν είναι επιθυμία θανάτου.
Είναι κραυγή για ανακούφιση.
Είναι η στιγμή που ένα παιδί σκέφτεται:
“Δεν αντέχω άλλο έτσι.”
Και όταν δεν υπάρχει κανείς να ακούσει —
η σιωπή γίνεται επικίνδυνη.
Και υπάρχει και κάτι ακόμα που δεν λέγεται…
Πολλά περιστατικά δεν καταγράφονται ποτέ.
Η ντροπή, ο φόβος, το κοινωνικό στίγμα…
Κρύβουν την αλήθεια.
Και έτσι νομίζουμε ότι “δεν είναι τόσο συχνό”.
Αλλά είναι.
Τι χρειάζονται πραγματικά οι έφηβοι;
Όχι διαλέξεις.
Όχι κριτική.
Όχι “έλα μωρέ, θα περάσει”.
Δεν χρειάζονται «τέλειους» γονείς.
Ούτε λύσεις για όλα.
Χρειάζονται:
Έναν ενήλικα που θα μείνει
Που δεν θα τρομάξει από το συναίσθημά τους
Που θα αντέχει να ακούσει τον πόνο τους
χωρίς να τον μειώσει,
χωρίς να τον διορθώσει,
χωρίς να τον φοβηθεί.
Που θα ακούσει χωρίς να διορθώσει αμέσως
Που θα πει:
“Είμαι εδώ. Πες μου.”
Και ίσως το πιο δύσκολο ερώτημα…
Πόσα παιδιά γύρω μας νιώθουν έτσι… και δεν το ξέρουμε;
Πόσα κάθονται στο δωμάτιό τους αυτή τη στιγμή
κρατώντας μέσα τους κάτι που δεν έχουν πει σε κανέναν;
Πόσα χαμογελούν ενώ μέσα τους φωνάζουν;
Αν υπάρχει ένα μήνυμα μέσα σε αυτή την απώλεια…
Είναι αυτό:
Ο εφηβικός πόνος είναι αληθινός.
Και χρειάζεται να τον πάρουμε στα σοβαρά.
Όχι αύριο.
Όχι όταν «γίνει πιο έντονος».
Τώρα.
Αν είσαι γονιός…
Μην περιμένεις να στο πει.
Πλησίασε.
Ρώτα.
Μείνε.
Και αν σου πει «είμαι καλά», κοίτα λίγο πιο βαθιά.
Αν είσαι έφηβος και το διαβάζεις αυτό…
Δεν είσαι μόνος.
Ακόμα κι αν έτσι νιώθεις.
Ο πόνος σου είναι αληθινός — αλλά δεν είναι μόνιμος.
Και υπάρχει βοήθεια, ακόμη κι αν δεν τη βλέπεις τώρα.
Μίλα σε κάποιον.
Σε έναν φίλο. Σε έναν γονιό. Σε έναν ειδικό.
Ακόμα και μια μικρή λέξη…
μπορεί να είναι η αρχή.
Γιατί καμία ζωή δεν πρέπει να φεύγει έτσι
Σιωπηλά.
Μόνη.
Αόρατη.
Κάθε παιδί αξίζει να ακουστεί.
Πριν να είναι αργά.
Ας μάθουμε να ακούμε πριν να είναι αργά.
ΑΝ ΘΕΣ ΝΑ ΣΟΥ ΣΤΕΙΛΩ ΔΩΡΕΑΝ ενημερωτικό υλικό σχετικά με την κατάθλιψη και την αυτοχειρία στην εφηβεία γράψε μου το μειλ σου σε προσωπικό μήνυμα και θα το λάβεις αύριο.
Γραμμές Βοήθειας
1018 – 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία
1056- Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS
11528 – ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ Γραμμή βοήθειας
2106007686-Help-line.gr
Με πληροφορίες από το athensmagazine.gr