Εκατόν τρία χρόνια πριν, ξεριζωμένοι από τις πατρογονικές τους εστίες στον ιστορικό Πόντο, οι πρώτοι κάτοικοι της πόλης των Νέων Σουρμένων στον σημερινό Δήμο Ελληνικού Αργυρούπολης, παράλληλα με τις υπεράνθρωπες προσπάθειες για επιβίωση, δεν λησμόνησαν ούτε στιγμή, ως ιερή παρακαταθήκη, την τιμή στους νεκρούς τους, το «ΤΑΦΙΚΟ ΕΘΙΜΟ».
Ένα έθιμο που διασώζεται από την αρχαιότητα και συνεχίζεται μέσα στη χριστιανική πίστη.
Η Ένωση Ποντίων Σουρμένων, διατηρώντας την πολιτιστική κληρονομιά, ως βασικό στοιχείο της εθνικής ταυτότητας των Ποντίων, διοργανώνει και φέτος, από τις 15 Απριλίου έως τις 19 Απριλίου, το πενθήμερο «ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΟΝ ΠΑΝΟΫΡ 2026 τη Θωμά ‘ς σα Σούρμενα», το οποίο έχει καταστεί πλέον θεσμός, παραμένοντας πιστό στις παραδοσιακές αρχές της.
Συγκεκριμένα, κατά την εβδομάδα της Διακαινησίμου, όπως κάθε χρόνο, η «Ένωση Ποντίων Σουρμένων» διοργανώνει πενθήμερες εκδηλώσεις που κορυφώνονται την Κυριακή του Θωμά με την τέλεση του Ταφικού Εθίμου στο Κοιμητήριο των Σουρμένων. Ένα έθιμο που έφεραν μαζί τους από τον Ιστορικό Πόντο και τελείται με ευλάβεια αναλλοίωτο εδώ και πάνω από έναν αιώνα.
Εκεί, το έθιμο γιορταζόταν τη δεύτερη μέρα του Πάσχα, γεγονός που αποκαλύπτει την πίστη του ποντιακού λαού στην χριστιανική αντίληψη για την Ανάσταση των Νεκρών, καθώς και τον σεβασμό και την τιμή προς εκείνους, αφού τους αφιέρωναν τη δεύτερη μέρα της μεγάλης αυτής γιορτής της Χριστιανοσύνης.
Πλήθος Ποντίων από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό, συγκεντρώνεται στα Σούρμενα για να τιμήσει και να βιώσει από κοντά το ποντιακό αυτό έθιμο.
Αφού παρακολουθήσουν το πρωί της Κυριακής του Θωμά τη Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Σουρμένων, ιερείς και ποίμνιο κατευθύνονται στο Κοιμητήριο της περιοχής. Εκεί, ο καθένας πηγαίνει στον οικογενειακό του τάφο.
Οι νοικοκυρές στρώνουν τραπεζομάντηλα, στα οποία ακουμπούν τσουρέκια, κόκκινα αυγά, μεζέδες και ούζο και όλοι μαζί περιμένουν τον ιερέα για την τέλεση του τρισάγιου. Αρχικά, οι ιερείς τελούν τρισάγιο στην εκκλησία του Κοιμητηρίου των Σουρμένων υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των απανταχού κεκοιμημένων Ποντίων.
Στη συνέχεια τελείται τρισάγιο σε κάθε τάφο. Οι συγγενείς συζητούν για τα κεκοιμημένα προσφιλή πρόσωπα, θυμούνται τις καλοσύνες τους και ό,τι προκαλεί την αίσθηση της ζωντανής παρουσίας των νεκρών ανάμεσά τους. Γιατί η μέρα αυτή αφιερώνεται στην Ανάσταση των νεκρών. Είναι μέρα χαράς και όχι πονεμένης ανάμνησης.
Τέλος, προσφέρουν στον ιερέα και τους παρευρισκόμενους κόκκινα αυγά και τσουρέκι. Και όλοι μαζί ψάλλουν το «Χριστός Ανέστη».