«Ειδικός επιστήμονας» με πτυχίο από εργαστήρι ελευθέρων σπουδών που εισέπραττε κρατικό χρήμα ως απόφοιτος ΑΕΙ αναδεικνύεται με βάση όσα έχουν αποκαλυφθεί και επιβεβαιώνει με τις «εξηγήσεις» του ο βουλευτής Καβάλας και πλέον υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης.

Δυστυχώς για τον Μακάριο Λαζαρίδη είναι πλέον σφόδρα ενδεχόμενο οι πολιτικές προεκτάσεις της υπόθεσης να λάβουν και ποινικές διαστάσεις, καθώς με βάση τα στοιχεία εισέπραττε δημόσιο χρήμα που δεν του αναλογούσε και άρα οφείλει να το επιστρέψει, σε αναμονή μάλιστα του αποτελέσματος της έρευνας που αναγκαστικά παρήγγειλε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη.

«Με εντολή της υπουργού, οι υπηρεσίες του υπουργείου Παιδείας θα κάνουν έρευνα». Αυτή είναι επί λέξει η απάντηση που δόθηκε στο Documento από την υπεύθυνη του γραφείου Τύπου του υπουργείου στο ερώτημά μας με βάση ποια δικαιολογητικά και με ποιον τίτλο σπουδών διορίστηκε ο Μακ. Λαζαρίδης το 2007 σε θέση ειδικού επιστήμονα στο υπουργείο Παιδείας, μια θέση που, βάσει νόμου, απαιτεί πανεπιστημιακό πτυχίο.

Από την πλευρά του άλλωστε ο κ. υφυπουργός επιμένει στην αξία των «πανεπιστημιακών» σπουδών του, ρίχνοντας μάλιστα το μπαλάκι σε αυτούς που αποδέχτηκαν το δίπλωμά του ως πανεπιστημιακό τίτλο και δεν του… επισήμαναν ότι υπήρχε πρόβλημα!

Συγκεκριμένα, όταν το Documento επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Μακ. Λαζαρίδη ζητώντας να διευκρινίσει ποιον πανεπιστημιακό τίτλο κατέθεσε το 2007 για τον διορισμό του ως ειδικού επιστήμονα στο υπουργείο Παιδείας, μας παρέπεμψε σε ανάρτησή του στο X όπου, αφού κάνει λόγο για «fake news», αναφέρει επί λέξει: «Σε ό,τι αφορά τα περί “προσόντων”, ας απευθυνθούν στη Διεύθυνση Διοικητικού – Οικονομικού της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς. Εγώ κατέθεσα όλα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά που μου ζητήθηκαν (απολυτήριο Λυκείου και πτυχίο από το “The College of Southeastern Europe”). Αν υπήρχε οποιοδήποτε ζήτημα, θα μου είχε επισημανθεί. Τα υπόλοιπα είναι απλώς φθηνές εντυπώσεις».

Τα δεδομένα είναι αμείλικτα

Ο ίδιος ο «φρέσκος» υφυπουργός της κυβέρνησης Μητσοτάκη δηλώνει σπουδές στο College of Southeastern Europe, χωρίς να προκύπτει ότι πρόκειται για αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο. Συγκεκριμένα, τα ΦΕΚ για το ίδρυμα που επικαλείται δείχνουν ιδιωτικά εκπαιδευτικά σχήματα χωρίς καμία θεσμική αναγνώριση. Παρ’ όλα αυτά, διορίστηκε το 2007 αλλά και το 2013 σε κρατικές θέσεις λαμβάνοντας δημόσιο χρήμα.

Μάλιστα, στρυμωγμένος στη Βουλή από τις ερωτήσεις του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Παύλου Πολάκη, ο οποίος αποκάλυψε και τα επίμαχα ΦΕΚ, ο Μακ. Λαζαρίδης τα γύρισε και παραδέχτηκε ότι φοίτησε στο εργαστήριο ελευθέρων σπουδών College of Southeastern Europe. Δηλαδή όχι σε πανεπιστήμιο αλλά σε ΙΕΚ, χωρίς ισότιμο πτυχίο.

Το ζήτημα έχει ήδη λάβει μεγάλες διαστάσεις, με τον Π. Πολάκη και τον Θεόφιλο Ξανθόπουλο να καταθέτουν αίτηση στη Βουλή για την προσκόμιση των τίτλων σπουδών του Μακ. Λαζαρίδη, ενώ ο πρόεδρος των Δημοκρατών – Προοδευτικό Κέντρο Στέφανος Κασσελάκης προσέφυγε στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας ζητώντας έλεγχο για πιθανή παράνομη μισθοδοσία και ψευδείς δηλώσεις.

Τα ερωτήματα που ανακύπτουν δεν παραπέμπουν μόνο σε πολιτική εξαπάτηση, αλλά σε υπόθεση για την οποία εγείρονται ευθέως ερωτήματα ποινικής φύσης.

Με ποια βάση πληρώθηκε από το δημόσιο; Η αντίθεση γίνεται ακόμη πιο κραυγαλέα αν θυμηθεί κανείς την υπόθεση της καθαρίστριας από τον Βόλο, η οποία καταδικάστηκε το 2019 σε κάθειρξη και οδηγήθηκε στη φυλακή επειδή χρησιμοποίησε πλαστό τίτλο σπουδών για να εργαστεί στο δημόσιο.

Δύο μέτρα και δύο σταθμά;

Ο Μακάριος Λαζαρίδης, που δεν έβλεπε κανένα σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ και επιβραβεύτηκε με το υφυπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, στο επίσημο βιογραφικό του στη Βουλή εμφανίζεται ως απόφοιτος δημοσιογραφίας και πολιτικών επιστημών από το College of Southeastern Europe. Η ονομασία του ιδρύματος σε πρώτη ανάγνωση φαίνεται εντυπωσιακή, δίνοντας αέρα διεθνούς πανεπιστημιακού ιδρύματος.

Ωστόσο βασικές πληροφορίες λείπουν σχετικά με την ακαδημαϊκή κατάρτιση του Μακ. Λαζαρίδη. Δεν υπάρχει αναφορά στη χρονική περίοδο των σπουδών του ούτε πότε αποκτήθηκε ο τίτλος σπουδών που επικαλείται. Και όχι μόνο αυτό. Δεν διευκρινίζεται καν σε ποια χώρα εδρεύει το συγκεκριμένο… college.

Την ίδια στιγμή το βιογραφικό του Μακ. Λαζαρίδη βρίθει από πληροφορίες που αφορούν την πολιτική και κομματική διαδρομή του, τις οποίες παραθέτει με υποδειγματική ακρίβεια.

Πού φοίτησε λοιπόν ο Μακ. Λαζαρίδης; Πού έλαβε τις ακαδημαϊκές γνώσεις οι οποίες αποτέλεσαν το διαβατήριό του έτσι ώστε να αναρριχάται με τέτοια ευκολία σε θέσεις ευθύνης δημόσιας διοίκησης την ώρα που υπάρχουν χιλιάδες επιστήμονες με αναγνωρισμένα πτυχία και σπουδαία προσόντα που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα αναζητώντας μια ευκαιρία στο εξωτερικό;

Η αλήθεια των ΦΕΚ

Ολα τα παραπάνω ήταν αρκετά για να μας προκαλέσουν την περιέργεια να ψάξουμε περαιτέρω το «πανεπιστημιακό» ίδρυμα στο οποίο φέρεται να φοίτησε ο υφυπουργός Λαζαρίδης.

Σε ΦΕΚ της 15ης Σεπτεμβρίου 1999 εμφανίζεται η εταιρεία με την επωνυμία ΕΣ.ΕΙ.ΓΙΟΥ. – Athens Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών ΕΠΕ. Στους σκοπούς της περιλαμβάνεται η υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων που συνδέονται με το λεγόμενο «College of Southeastern Europe». Μάλιστα αναφέρεται ότι πρόκειται για υλοποίηση προγραμμάτων σε συνεργασία με το αμερικανικό The College of Southeastern Europe Inc., χωρίς να τεκμηριώνεται πουθενά η ύπαρξη αναγνωρισμένου πανεπιστημίου ως αυτοτελούς φορέα.

Σε επόμενο ΦΕΚ, της 30ής Μαρτίου 2001, καταγράφονται αλλαγές σε επίπεδο επωνυμίας: Εκπαίδευση και Ερευνα Αθήνας Μονοπρόσωπη ΕΠΕ, με διακριτικό τίτλο Τρισκέλιον, που επίσης δραστηριοποιείται στον ίδιο χώρο, με συναφείς εκπαιδευτικούς σκοπούς και αναφορές στο ίδιο «College». Ουσιαστικά πρόκειται για το ίδιο σχήμα που συνεχίζει τη δραστηριότητά του στον χώρο της ιδιωτικής εκπαίδευσης με παρόμοιους καταστατικούς σκοπούς και αναφορές σε συνεργασίες με το αμερικανικό The College of Southeastern Europe Inc. και όχι για ένα αυτοτελές και αναγνωρισμένο πανεπιστημιακό ίδρυμα. Για μια διαδοχή εταιρικών μορφών γύρω από το ίδιο όνομα, δηλαδή, με δραστηριότητα που παραπέμπει περισσότερο σε εκπαιδευτική επιχειρηματικότητα παρά σε πανεπιστήμιο.

Κοινός παρονομαστής σε όλες τις καταχωρήσεις η ίδια διεύθυνση: Πατριάρχου Ιερεμίου 17. Μέσα σε όλα αυτά υπάρχει και μια λεπτομέρεια που δύσκολα περνά απαρατήρητη. Στους ίδιους καταστατικούς σκοπούς, δίπλα στα «ακαδημαϊκά προγράμματα», περιλαμβάνεται και η δυνατότητα λειτουργίας καφετέριας, σνακ μπαρ και αναψυκτηρίου. Προφανώς μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της… πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.

Η συνέχεια προκύπτει ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Σε αναζήτηση στο ΓΕΜΗ, η μόνη σχετική εταιρεία που προκύπτει είναι η Southeastern Research Innovation and Education Ανώνυμη Εταιρεία, η οποία συστάθηκε το 2021 και σήμερα βρίσκεται σε αναστολή καταχώρησης. Με άλλα λόγια, πρόκειται για εταιρεία που ιδρύθηκε πολλά χρόνια μετά την περίοδο κατά την οποία εύλογα θα πρέπει να απέκτησε το πτυχίο του ο Μακ. Λαζαρίδης. Ως ιδρυτές εμφανίζονται οι Νικόλαος και Κωνσταντίνος Κανελλόπουλος, με έδρα στην οδό 28ης Οκτωβρίου 87 στην Αγία Παρασκευή.

Και ο εταιρικός σκοπός; Υπηρεσίες εργαστηρίου ελευθέρων σπουδών, έρευνα και πειραματική ανάπτυξη, υπηρεσίες μεταδευτεροβάθμιας, αλλά όχι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και υπηρεσίες επαγγελματικής κατάρτισης.

Βέβαια, από την έρευνα προκύπτει και ακόμη ένα στοιχείο. Εντοπίζεται άλλη μία εταιρεία με την ίδια επωνυμία και έδρα στην οδό Αγίου Ιωάννου 42 στην Αγία Παρασκευή, η οποία φέρεται να έχει συσταθεί ήδη από το 1982. Στα στοιχεία της αναφέρεται ότι συνεργάζεται με πανεπιστήμια του εξωτερικού, μεταξύ των οποίων και πανεπιστήμια της Βοστώνης. Την ίδια στιγμή, η εταιρεία που εντοπίζεται στο ΓΕΜΗ εμφανίζεται να έχει συσταθεί μόλις το 2021. Δύο διαφορετικές χρονικές αφετηρίες, δύο διαφορετικές εταιρικές παρουσίες, με κοινό όμως σημείο αναφοράς την ίδια ονομασία και το ίδιο αφήγημα. Και κάπου εδώ η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη απ’ όσο αρχικά φαίνεται.

Μαϊμού πτυχία

Η ιστορία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν συνδυαστεί με όσα αναφέρονται σε ρεπορτάζ του mononews τον Ιούλιο του 2025. Σύμφωνα με αυτό, στο επίκεντρο καταγγελιών βρίσκονται δύο εταιρείες με την ονομασία Southeastern Research Innovation and Education ΑΕ και AUA Training Μονοπρόσωπη ΙΚΕ. Η πρώτη ήταν η εταιρεία που βρήκαμε στο ΓΕΜΗ. Στην υπόθεση εμφανίζονται ως εμπλεκόμενα φυσικά πρόσωπα οι Νικόλαος, Αχιλλέας και Κωνσταντίνος Κανελλόπουλος.

Το ρεπορτάζ αναφέρεται σε καταγγελίες σπουδαστών που κατέβαλαν έως 15.000 ευρώ για τίτλους που παρουσιάζονταν δήθεν ως πανεπιστημιακοί και επαγγελματικά ισοδύναμοι, χωρίς να προκύπτει η αντίστοιχη θεσμική αναγνώριση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το mononews, οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Παιδείας έχουν επισημάνει ότι οι συγκεκριμένοι φορείς δεν διαθέτουν άδεια λειτουργίας ούτε ως κολέγια αλλά ούτε ως ΙΕΚ ούτε καν ως κέντρα διά βίου μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ), ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται λόγος ακόμη και για σφράγιση εγκαταστάσεων στο παρελθόν.

Ο ειδικός επιστήμονας

Εδώ το ζήτημα του πτυχίου αποκτά ευθέως θεσμική διάσταση. Σύμφωνα με την 562/8.2.2007 απόφαση (ΦΕΚ υπαλλήλων ειδικών θέσεων, 81/1.3.2007) της τότε υπουργού Παιδείας Μαριέττας Γιαννάκου, ο Μακ. Λαζαρίδης διορίζεται από τις 16/1/2007 σε οργανική θέση ειδικού επιστήμονα, βάσει του άρθρου 33 παρ. 2 του ν. 2190/1994.

Δεν χωρούν παρερμηνείες. Ο ίδιος νόμος προβλέπει ρητώς ότι για τις συγκεκριμένες θέσεις απαιτείται πτυχίο ΑΕΙ ή ισότιμος τίτλος, καθώς και είτε διδακτορικό είτε μεταπτυχιακό και σχετική επαγγελματική εμπειρία.

Με ποιον ακριβώς τίτλο σπουδών καλύφθηκαν αυτές οι προϋποθέσεις; Διότι ο τίτλος που επικαλείται ο Μακ. Λαζαρίδης δεν αντιστοιχεί σε αναγνωρισμένο πανεπιστημιακό ίδρυμα, άρα προκύπτει ευθεία αναντιστοιχία με τον νόμο. Η θέση δεν ήταν διακοσμητική· ήταν θέση ευθύνης, εντός του πυρήνα της κρατικής διοίκησης, με αποδοχές από το δημόσιο ταμείο που έως το 2009, όταν φέρεται ότι έμεινε σε αυτή, μεταφράζονται σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ.

Κι άλλος διορισμός

Η ταχύτητα των μετακινήσεων Λαζαρίδη από θέση σε θέση στον κρατικό μηχανισμό δεν περνά απαρατήρητη. Σύμφωνα με το ΦΕΚ υπαλλήλων ειδικών θέσεων 260/7.6.2013, επί θητείας του τότε αναπληρωτή υπουργού Εσωτερικών Χαράλαμπου Αθανασίου ο Μακ. Λαζαρίδης προσλαμβάνεται ως ειδικός σύμβουλος στο γραφείο της γενικής γραμματέα Ισότητας με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου και με την ιδιότητα μάλιστα του μέλους της ΕΣΗΕΑ. Ωστόσο η παρουσία του σε αυτήν τη θέση αποδεικνύεται εξαιρετικά σύντομη, καθώς λίγες μέρες μετά, στις αρχές Ιουλίου, υποβάλλει την παραίτησή του.

Εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον. Με απόφαση του τότε υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ο Μακ. Λαζαρίδης προσλαμβάνεται εκ νέου, αυτήν τη φορά σε θέση δημοσιογράφου στο γραφείο Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων του εν λόγω υπουργείου.

«Δεν είναι καταγεγραμμένο»

Το Documento επικοινώνησε αρχικά τηλεφωνικά με το παράρτημα Θεσσαλονίκης του ΔΟΑΤΑΠ, αρμόδιου κρατικού οργανισμού για την αναγνώριση τίτλων σπουδών της αλλοδαπής, ρωτώντας αν το College of Southeastern Europe περιλαμβάνεται στα αναγνωρισμένα πανεπιστημιακά ιδρύματα. Επειτα από έλεγχο η απάντηση ήταν σαφής: Δεν το γνωρίζουν και δεν είναι καταγεγραμμένο. Στη συνέχεια απευθυνθήκαμε και γραπτώς με τα ίδια ερωτήματα, χωρίς ωστόσο μέχρι και αργά το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης που έκλεισε η ύλη της εφημερίδας να έχουμε λάβει επίσημη απάντηση.